MASA TENİSİ HAKEM VE BAŞHAKEMLER

MASA TENİSİ HAKEM VE BAŞHAKEMLERİNİN DAVRANIŞ VE YÖNETİMLERİ

Maç görevlileri, özellikle üniformalı iken, ITTF ve kendi federasyonlarının spor elçileridir. Uluslararası yarışmalarda, ev sahibi federasyonun konuğu olarak, onun gelenek ve sosyal adetlerine uymalıdırlar. Aşağıdaki özet kılavuzla, özel itimam gösterilmesi gereken yönetim ve davranış biçimlerinin hatırlatılması amaçlanmaktadır.

1. Maç Görevlileri
a) Görevli oldukları yarışmanın, prosedürlerini ve görevlerini, ilgili kuralları çalışmalı ve anladıklarından emin olmalıdırlar.
b) İyi bir fiziki kondisyonla, geniş görüşlü olmalıdırlar.
c) Kişisel hijyenineve görünümüne dikkatli ve uygun kıyafette olmalıdırlar,
d) Bütün görevlere hazır,
e) Tarafsız olmalı, oyuncu ve antrenörlerle, tarafsızlıklarına şüphe düşürebilecek ilişkilerden kaçınmalı,
f) Kendi görev alanlarına girmeyen tüm konuları, başhakeme ve uygun diğer turnuva görevlilerine aktarmalı,.
g) Davranışları daima, profesyonelce ve etik olmalı, başhakemin, organizatörün, diğer turnuva görevlilerinin, oyuncuların ve halkın, yetki ve haklarına saygılı olmalıdırlar.

2. Maç Görevlileri
a) Turnuva olaylarını ve kendi görev alanlarına giren diğer konuları, oyuncular, seyirciler ve medya mensupları ile tartışmamalı, bu tür konuları baş hakem ve turnuva komitesine aktarmalıdır.
b) Oyuncu, antrenör ve takımlardan normal sayılabilecek değerin dışında, hediye kabul etmemelidir. Ev sahibi organizasyonca, bütün görevlilere veirlen hediyeler kabul edilebilir.
c) Görevli oldukları gün, maçlarından önce performanslarını etkileyebilecek, ilaç ve alkollü içkiler almamalıdırlar.
d) Spora yakışmayan konuları ve diğer görevlileri ulu orta tenkit etmemelidirler.

Ek: F- Oyun Alanı Prosedürü

Giriş: Görülebilen, seyirci ve medya (muhabir, televizyon veya fotoğraf kameraları) nın önünde oluşan herşey oyun alanında sayılır. Bir hakem veya başhakem oyun alanına girdikleri andan itibaren, oyun alanı prosedürleri ve davranışları ile bağlıdırlar.

Her hakemin oyun alanındaki, hareketleri ve perfonmansı, her konuda bir örnek olmalıdır. Sadece maç yönetimi değil, örneğin; görev alanına giriş ve çıkışları, maç öncesi ve sonrası görevlerini yerine getirişleri, oyuncu, seyirci ve oyun alanındaki, diğer görevlilerle ilişkileri de bir örnek olmalıdır.

1. HAKEMLERİN MAÇ ÖNCESİ HAZIRLIKLARI

1.1. Görev aldıkları seansın başlangıcından en az 30 dakika önce, başhakeme veya görevli yardımcısına hazır olduklarını bildirmelidir.
1.2. Hakem, maç öncesi top seçimi, gömlek, sırt ve lisans numarası kontrolünden sorumludur. Bu görevi, belirlenen alanda, maç başlangıcından 15 dakika önce yapmalıdır.
1.3. Her maçın başlangıcından yaklaşık 10 dakika önce, belirlenen masa için, maç kartları ve toplarla hazır olmalıdır.
1.4. Oyun alanına girmeden önce, hakem ve yardımcı hakem konuşmalı ve maç hakkındaki konuları tartışmalıdır. Örneğin; alışma süresi, oyun süresi ve setler arası süreyi kimin tutacağını (tipik olarak yardımcı hakem), molaları ve mola süresini, beyaz kartı masanın uygun yanına kimin koyacağını(tipik olarak yardımcı hakem). Sayıları veya setler arasında ve süresince fiziksel olarak, konuşmadan, birbirleri ile nasıl iletişim kuracakları konusunda anlaşmalıdırlar.
1.5. Oyun alanına girmeden önce, hakem ve yardımcı hakem, giriş noktasında bir araya gelmeli ve alana birlikte yürüyerek girmelidirler.Hakem önde olmalı, müsabaka formu ve top kutusu sol elinde bulunmalıdır.
1.6. Hakem ve yardımcı hakem, oyun alanına girerken, ellerinde başkaca hiçbir şey taşımamalıdırlar. Sadece maçın yönetimi için gerekli olan, kalem, kronometre, net ölçer, sarı-kırmızı-beyaz kartlar, havlu, kura diski, kalınlık ölçer(lup) gibi, unsurları ceplerinde bulundurmalı, ve dışarıdan gözükmemelidir. El çantalarını, başhakem veya şef hakem masasının altına veya belirlenmiş bir yere koymalıdırlar.
1.7. Hakem timi hazır olduklarında, baştaki hakemle aynı hizada ve uygun adımlarla, oyun alanına girmelidir. Son gün final maçları sırasında görevlilerin oyun alanına girişlerinde "uygun takdim müziği" kullanılabilir.
1.8. Müzikli veya müziksiz, hakem ekibi, düzgün, sakin ve kararlı adımlarla ve sadece, el hareketleri ile yürümelidir. Amaç, askeri gösteri değil, görevi yürütecek, kararlı bir ekip ruhunun sergilenmesidir.
1.9. Hakemler çevre panoları, bariyerler, v.b.. üzerinden atlamamalıdır. Örneğin; iki panoyu aralayarak,kibarca aradan geçmeli ve sonra bu aralığı düzgün bir şekilde kapatmalıdır.
1.10. Şef hakemin, bir hakem gurubu oluşturarak, alana ekip olarak girmeleri ve herbirinin görevli oldukları masalara; şef hakemce belirlenen şekilde, hakem ve yardımcı hakemlerin, dağılmaları da mümkündür. Hakem timleri, görev masalarının sırasına göre sıralanmalı ve ilk baştaki hakemi takip ederek, yürümelidirler.
1.11. Her hakem gurubu, görevli oldukları kendi masalarına geldiklerinde, ana guruptan ayrılarak, hakem masasına doğru döner ve yürürler. Tüm hakem guruplarının dağılması tamamlanıncaya kadar, kendi oyun alanına giren hakem gurubu, hakem sandalyesinin iki yanında, ayakta, dik bir şekilde durmalıdırlar.

2. OYUN ALANINDA HAKEMLER

2.1. Baş hakem veya şef hakem, herbir oyun alanına giriş noktasını belirleyecektir. Tipik olarak bu nokta, hakem sandalyesinin bulunduğu yanın köşesi olabilir.
2.2. Alana girildiğinde, hakem ve yardımcı hakem, birlikte hakem sandalyesine yürümelidir. Hakem maç föyünü ve topları hakem iskemlesine bırakır ve sandalyenin kenarında dik bir şekilde durur. Uygun olduğunda, hakemler, seyirci ve basın yayın mensuplarına isim ve federasyonlarıyla anons edilir.
2.3. Kendi ismi söylendiğinde, her görevli bir küçük adımla, öne çıkar ve aynı şekilde geri adımla yerine döner. Seyircileri, dönerek veya el hareketleri ile selamlamaz.
2.4. Hakemler, seyircilere takdim edilsin veya edilmesin, bu konumda en aza, 5 saniye durmalı ve daha sonra, maç öncesi prosedürünü gerçekleştirmelidir. Yardımcı hakem, hakemi izlemeli ve kendi görevlerine aynı anda başlamalıdır.
2.5. Bazı hallerde, örneğin; final turlarında, oyuncular da hakemlerle veya onlardan sonra, yürüyerek oyun alanına gelirler. Bu halde, bir takım, hakemin yanında, diğeri ise yardımcı hakemin yanında sıralanır. Oyuncu ve hakemlerin tanıtımından sonra maç öncesi prosedür başlayabilir.

3. MAÇ ÖNCESİ PROSEDÜRÜ

3.1. Alışma süresinin başlamasından önce, hakem

3.1.1. Raket kontrolünü tamamlar
3.1.2. Gömlek rengini kontrol eder (eğer top seçimi sırasında yapılmamışsa,)
3.1.3. Organizasyon komitesi veya Başhakem istenmişse, oyuncu numaralarını kontrol eder,
3.1.4. Takım maçı dışında, tarafların öğüt vericilerini kontrol eder,
3.1.5. Kura atışını gerçekleştirir ve her oyuncu veya çiftin başlangıç sahasını belirler.
3.1.6. Alışma süresi için, kronometreyi çalıştırır veya yardımcı hakeme bu işlem için talimat verir.
3.1.7. Müsabaka föyüne işlenmesi gereken bilgileri işler.

3.2. Sonra alışma süresi boyunca hakem iskemlesine oturur.
3.3. Hakem, oyuncularla ilgili, yukarıdaki görevlerini gerçekleştirirken, yardımcı hakem,

3.3.1. Ağ yüksekliğini ve gerginliğini kontrol eder,
3.3.2. Masanın ve zeminin düzgünlüğünü ve temizliğini kontrol eder, gerekirse düzenler.
3.3.3. Çevre panolarını kontrol eder, gerekirse düzeltir.
3.3.4. Gerekliyse, sayı göstergesini, boş konuma getirir.
3.3.5. Organizasyon Komitesi veya Başhakemce verilmişse, isim kartlarını uygun yerlere yerleştirir.
3.3.6. Oyuncular oyun alanına girdiklerinde, set sayılarını 0-0' a getirir.

3.4. Yardımcı hakem, geri kalan alışma süresinin sonuna kadar, iskemlesinde oturur.

4. MAÇ ÖNCESİ ANONSLAR - MAÇ BAŞLANGICINDAN 30 SANİYE ÖNCE

Not: Eğer spirer hakem, oyuncuları anons etmişse, hakem bu bölümü atlayabilir.

4.1. Oyun alanı görevlerini tamamladıktan ve iki dakikalık alışma süresi başladıktan sonra,
hakem iskemlesine oturur ve maçın 30 saniye öncesinde, maç öncesi anonslarını yapar.
Sakin ve aceleci olmayan bir tonla;
Bayanlar ve baylar, bu yarı-final maçı, 7 set üzerinden oynanacaktır.
Sağımda (oyuncuyu işaret ederek) Almanya'dan Timo Boll, Solumda (oyuncuyu işaret
ederek) Hollanda'dan Trinko Keen,
Keen, kurayı kazanarak servis atışını (karşılamayı veya yarı alanı) seçmiştir.
Bu yaklaşık 15-20 saniyelik bir süreyi alır. Altı çizili ibareler önektir.
4.2. Hakem, her oyuncunun isminin doğru telaffuzuna özel özen göstermelidir. Eğer emin
değilse, raket kontrolünü yaparken doğru telaffuzu da oyuncuya sormalıdır.

5. MAÇIN BAŞLAMASI

5.1. Zaman dolunca, yardımcı hakem, elini kaldırarak, ZAMAN diyecektir.
5.2. Hakem karşılayıcının, hazır olduğunu görüp, servisçiyi işaret edecektir.
5.3. Servisçi hazır olduğunda, sevis Keen 0-0 anonsunu yapacaktır.
5.4. Yardımcı hakem, bu anonstan sonra sayıları 0-0'a getirecek, kronometreyi çalıştıracak ve maç başlayacaktır.

6. MAÇ SÜRESİNCE

6.1. Maç süresince standart el işaretleri verilecektir.
Uygun ve standart el işaretleri için ekteki diyagrama bakınız.
6.2. Maç süresince hakem;

6.2.1. Sayıları, net bir şekilde ve antrenör iskemlesinde oturanların duyabileceği ve
anlayabileceği bir tonda söyleyecektir.
6.2.2. Oyun süresine ait kronometreyi çalıştıracak veya bu görevi yapmasını yardımcı
hakemden isteyecektir.
6.2.3. Servis kuralının uygulanmasını gözleyecek ve sağlayacaktır.
6.2.4. Davranış kuralının uygulanmasını gözleyecek ve sağlayacaktır.
6.2.5. Set aralarında oyuncuların raketlerini masa üzerinde bırakmalarını temin edecektir.
6.2.6. Mola ve havlu ile kurulanma sırasında gecikmeleri önleyecek ve oyunun sürekliliğini
temin edecektir.
6.2.7. Öğütçüyü gözleyecek ve ilgili kurallara uymasını sağlayacaktır. Sayılar arasında, özellikle servis veya sayı değişimlerinde, hakem, başını çevirerek, her iki antrenörü de denetim altında tutacaktır. Alternatif olarak, hakem ve yardımcı hakem, maç başlangıcından önce aralarında mutabık kalarak, kendilerince, daha rahat izlenebilecek antrenörleri, veya örneğin; kendi sağ taraflarındaki antrenörleri gözleyebilirler.

7. MAÇ SONU ANONSU

7.1. Bir maçın sonunda, hakem son setin neticesini, maç formuna işleyerek, maç sonucunu ve set sayılarını anons edecektir.
Sakin ve aceleci olmayan bir tonla, örneğin;
Bayanlar ve baylar, Yedinci set 11- 9 Keen, Keen maçı 4-3 kazanmıştır. Bu, yaklaşık 7 saniyelik bir süre alır.

8. MAÇ SONU PROSEDÜRÜ

8.1. Başhakemce, öyle istenmişse, oyncuların imzalarını alır.
8.2. Yardımcı hakem, set ve sayı numaralarını boş konuma alır.
8.3. Yardımcı hakem, topları yanına alır ve oyun alanını uygun konuma getirir.

9. MAÇ SONUNDA OYUN ALANINDAN AYRILMA

9.1. Hakem ve yardımcı hakem, hakem iskemlesinin yanında buluşur ve alanı birlikte yürüyerek terkederler.
9.2. Hakem, maç föyünü sol eline alarak, önden yürür, yardımcı hakem, uygun adımlarla onu takip eder, müzik eşlik etmez.
9.3. Hakem timi, maç föyünü, imzası için, Başhakem masasına götürür. Başhakem veya yetkili vekili, maç föyünü, doğruluk ve noksanlık açısından inceleyerek, imzalar ve sonuçların işlenmesi için bilgisayar operatörüne gönderir.
9.4. Hakemler görevleri bitince, oyun alanından, gezinmeksizin ve gecikmeksizin ayrılmalıdırlar. Diğenr arenalardaki oynanmakta olan maçları izlemek isterlerse, kendi oyun alanlarından, görevli ve seyircilerin görüş alanlarından çıkmalıdırlar.

10. ÖZET

10.1. Hakemler, başhakemler ve gözlemciler, herhangibir nedenle oyun alanı içinde bulunanlar, bir örnek, belirlenmiş kıyafetler içinde olmalıdır. Çevrelerine karşı dikkatli ve hassas olmalı, varlıklarının ve görüşmelerinin çevrelerindeki oyunları etkileyebileceğinin bilincinde olmalıdırlar.
10.2. Hakemler, oyun süresi veya sonunda, oyuncularla gereksiz ve oyalayıcı konuşmalardan özenle kaçınmalıdır. Hakem bir oyuncunun sorusunu cevaplamalı veya yapılan bir anonsun izahını gerektiğinde yapmalı, ancak, bu husus, maç dışı konularda tartışma ve görüşmelere neden olmamalıdır.
10.3. Üniformalı iken, görevliler kendi federasyonlarını temsil ettiklerini ve daha önemlisi, hareketlerinin tüm camiaya yansıyacağını unutmamalıdır. Uluslararası yarışmalarda, bütün yabancı hakemler, ev sahibi federasyonun konuğu olduklarından, oyun alanı içinde ve dışında o ülkenin gelenek, sosyal adet ve göreneklerine saygılı davranmalıdırlar.
10.4. Hiçbir koşulda, hakemler, kendi yönetimleri veya diğer görevlilerin yönetimleri hakkında, seyirci veya medya mensupları ile görüşmemeli ve tartışmamalıdır.

ULUSLARARASI HAKEM KIYAFETİ ÖNERİSİ

Not: Kesin renk kombinasyonu ve uygulama tarihi gelecek Uluslararası Başhakem (URC)'nin Mayıs 2003'de Paris'de yapacağı toplantıda görüşülecek ve kararlaştırılacaktır.
Kıyafetler, aşağıdaki standartlara, en geç 1 Ocak 2005'ten itibaren uygun olacaktır.
· Siyah veya lacivert tek düğme ceket veya blazer,
· Beyaz gömlek veya bayanlar için bluz,
· Haki veya bej pantolon veya etek,
· Kırmızı renkli ITTF kravatı veya eşarp,
· İz bırakmayan tabanlı siyah ayakkabı veya spor ayakkabısı,
· Siyah çorap,
· Sol yakada, ITTF hakem kokardı,
· Sağ yakada, beyaz zemin üzerine, siyah yazı ile 2x8 cm.'yi geçmeyen isim etiketi,
· Soğuk havalarda ceketin içine giyilmek üzere, (İhtiyari) lacivert kazak veya kolsuz süveter,
· Başhakem tarafından müsaaade edilmedikçe, başa şapka veya başka birşey giyilemez,
· Bağlı olduğu federasyonu, bölgeyi veya daha önce katıldığı organizasyonlarla, kurumları belirten herhangibir şey takamaz.
· Hakem olarak görev yapan biri, yalnız hakem kokartını takacaktır.

ITTF'in bu konudaki duyarlılığı, şahsiyet belirtilerini, kendini ifade etmeyi veya milliyetini belirtme arzularını bastırmaya değil, özellikle seyircilere karşı ve TV yayınlarında yeknesaklığın sağlanması içindir.

ITTF - HAKEM GÖZLEM FORMU

ULUSLARARASI HAKEMLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ

Aşağıda,hakem değerlendirme formunun en etkili şekilde kullanımına yardımcı olacak kılavuz, bilgilerinize sunulmuştur.
Uluslararası hakem olarak kalifiye olmuş bir şahsın, strese bağlı olmaksızın, şartlar ne olursa olsun, kabul edilebilir bir seviyede, hakemlik yapacağı savından hareket edilmiştir. Netice olarak, değerlendirme formu, değişik standartlarda her seviyedeki yarışmalarda kullanılabilir.
Değerlendirme formu, iyice açıklanmış üç bölüme ayrılmıştır.
A. Maç öncesi
B. Maç esnasında
C. Maç sonrası

A. MAÇ ÖNCESİ
Mevcut 13 maddenin herbiri, yalnız birer kere olabilecek maddeler olup, tek bir işaretle kolayca işlenebilir. Hakem, ilgili maddedeki hususlarıyla ya karşılaşır, ya da karşılaşmaz. Orta yol yoktur.
Özel Not:
Özelliği olan turnuvalarda, yürüyüş biçimi ile ilgili hususlar A3 ve A4'e göre değerlendirilmeli. Hakem, U/H rozeti, isim etiketi ve ceket cebi üzerine konmuş Federasyon Arması dışında başka birşey takmayacaktır.
Hakem, oyun alanına, çanta, cüzdan ve benzeri şeyleri taşıyarak gelmeyecektir. İhtiyacı olan şeyleri cebinde taşıyacaktır.
Hakem, oyun alanında lüzumsuz eşya bulunmamasını temin edecektir.
Skor sayaçlarının doğru kullanılması hususuna özel dikkat sarf edecektir.
Kura atışında para veya diskin masa üstüne veya yere düşmesine mahal vermeyecek, havada yakalayacaktır.
Hakem, yedekler sırasındaki insan sayısına dikkat ediyor mu?
Hakem, maç başlamadan önce, oyuncuların antrenörlerine gitmelerine dikkat ediyor mu?

B. MAÇ ESNASINDA
Bu bölümdeki 14 husus, maç sırasında birçok kere olabilecek ve hakemin dikkatli olması gereken hususlardır. Gözlemci, değerlendirmeyi maç sonunda yapmaktansa, ekstra haneleri kullanarak her bir konuyu değerlendirmelidir. Maç sonunda yapmış olduğu hatırlatma notlarına bakarak, konu ile ilgili nihai değerlendirmesini yapabilir.
Hakem maç boyunca dikkatli olmalı, top gidiş gelişlerine dalmamalı, set aralarında yerinde oturmalıdır.
Açık ve duyulacak şekilde, her rallinin sonucunu, en kısa zamanda anons etmelidir.
Hakem, mesela; servis kuralının uygulanmasını, doğru ve hep aynı şekilde uygulayıp, gereğinde seri ve doğru kararlar verebiliyor mu ?
Eğer, hakem çok işgüzar ve saldırgan ise, derecesini düşürün.
Havlu ve su şişesi konacakları kontrol altında bulundurun.
Oyunun devamylılığı olmalıdır. Hakem, fazla top zıplatmaya ve zaman geçirmeye, ne yapıyor ?
Hakem, yedekler sırasındaki hareketlerin farkında mı? (Antrenör veya takım arkadaşlarının el işaretleri veya sesli taktik vermeler.)
Sportmenlik dışı davranışlar veya küfür, ceza sayısı uygulaması ile anında müdahale edilmeli.
Hakemin havlu ile kurulanmada veya topun oyun alanı dışından alınmasında kronometreyi durdurmasını kontrol edin.
Diğer oyun alanlarından müdahalelerde, (başka top girmesi gibi) hakem ne kadar duyarlı ?

Maç olaysız ise, servis ve davranışla ilgili konularda değerlendirme yapmak oldukça zor olacağıdan, değerlendirmede bu hususun belirtilerek, hakeme olumlu not verilmelidir.

C. MAÇTAN SONRA
Maç öncesi bölümünde olduğu gibi, bu bölümdeki 6 husus yalnız bir defa olabileceği için tek bir işaretle kolayca işaretlenebilir.
Oyun alanındaki maç topunun alınarak, kalan diğer şeylerden temizlenmesi, çevre panoların düzeltilmesi.
Skor sayaçlarının kullanılmasına özel dikkat sarf edilmesi (Set sayıları ve sayıların, yarışma föyüne işlenene kadar, olduğu gibi kalması), oyun alanını terk ederken sayacın boş hale getirilmesi.
Maç föyünün sadece, hakem tarafından imzası yeterli olabilir; Ancak, gözlemci, bir veya daha fazla oyuncu tarafından imze gereğine dikkat etmelidir.

ÖNEMLİ
Gözlem, zor ve özveri isteyen bir olaydır. Gözlemci, öncelikle, hakemin objektif ve doğru bir şekilde değrlendirmesini yapmalıdır. Bunu yapabilmek için, kendisinin de hakemle aynı derecede maçın bilincinde olması gereklidir. Gözlem yaparken, notlar almaya çekinmeyin. Tam son değerlendirmeyi yapmanızı sağlamaya gerekli her şeyi yapın. Gözleminizi tamamladıktan sonra, hakemle konuşarak, gözleminizin neticesini ona iletin. Geliştirilmesi gereken hususuları belirtmeden önce, olumlu yönleri açıklayın. Kanaatinizi belli etmemeye, özen gösterin. Çünkü, aynı turnuvada, aynı hakemin başka değerlendirilmeleri de yapılabilir.
Hususlardan herhangibiri veya daha fazlası gözlemlenememişse, GÖZLEMNEMEDİ hanesine işaret koyunuz. Bu hane gözlemlenemiyen olaylar için olup, mesela, servis veya davranışla ilgili bir şey olmadığında kullanmak için, değildir.
Herhangibir husus için, hem YETERLİ, hem de GELİŞMEYE MUHTAÇ hanelerinin ikisine birden işaret koymayın. Değerlendirme tamamlandığında, Asal hanelerde 33 adet işaret bulunmalıdır.
Bazı hallerde Gözlemcinin, hakemi video görüntüsü ile değerlendirme durumu olabilecektir. Bu durumda Gözlemci "Canlı" değerlendirme yaparkenki, profesyonel davranışını takınmalıdır.
GÖZLEM SONUCUNU HAKEM İLE MÜTALAA ETMEK ÖNEMLİDİR. EĞER YAPILMAMIŞSA, FORMUN ALTINDAKİ İLGİLİ HANE İŞARETLENMELİDİR.