|
KAS SİSTEMİ İskeletin üzerini
sararak vücuda şekil veren, kasılıp gevşeme özelliğiyle hareketi sağlayan
yapıya kas denir. Kasları oluşturan ipliksi yapılara kas lifi denir.
Çok sayıda kas lifi birleşerek kas demeti denen kalın iplikleri
oluşturur. Çizgili kasların kemiklere tutunmasını sağlayan yapılara kas
kirişi ya da tendon adı verilir. Kasların Çalışması Kasılan bir kas;
kısalır, sertleşir ve şişer. Gevşeyen bir kas ise uzar, yumuşar ve incelir.
İskelet kasları çoğunlukla kirişlerle (tendon)
farklı iki kemiğe bağlandığından kasların kasılıp gevşemesi, eklemlerde
hareket meydana getirir.
Kas Çeşitleri Kaslar; çalışma şekli,
bulunduğu yer ve renklerine göre 3 çeşittir. Çizgili Kas (İskelet
Kası): Kırmızı renkli kaslardır. İskelet
sistemini örter. Boyun, kol, bacak, parmak gibi organlarımızı hareket
ettirmemizi sağlar. İsteğimizle çalışır ve kasılmaları güçlüdür. Çabuk
yorulur. Düz Kas: Beyaz renkli, isteğimiz dışında çalışan kaslardır. Kalp
dışındaki iç organlarımızda bulunur. Yavaş ve düzenli çalışır, geç yorulur.
Kasılmaları yavaştır. Düz kas hücreleri tek çekirdeklidir. Mide, bağırsaklar
ve yemek borusu düz kaslardan oluşur. Damarların yapısında düz kaslar
bulunur. Kalp Kası: Kalp, çizgili (kırmızı) kaslardan oluşmuştur Kalp kası hücreleri
çok çekirdeklidir. Hızlı ve güçlü kasılır. Fakat kalp kası, düz kaslar gibi
isteğimiz dışında çalışır. Kalp kası, çizgili kaslardan olduğu hâlde
yorulmaz. DESTEK VE HAREKET
SİSTEMİNİN SAĞLIĞI Destek ve hareket
sisteminin sağlıklı gelişebilmesi için en önemli etken, dengeli beslenmedir.Kemiklerin iyi gelişebilmesi ve sertleşmesi
için kalsiyum, fosfor ve D vitamini alınması gerekir. D vitamini eksikliğinde
raşitizm hastalığı görülür. Kasların gelişip güçlenmesi için de proteinli
besinlerin alınması gerekir. Sütte kalsiyum bulunur. Bunun için gelişme
çağındaki çocuklar ve gençler bol miktarda süt içmelidir. Kasların ve
kemiklerin gelişip güçlenmesi için yaşa uygun ve düzenli spor yapılmalıdır.
Spor yaparken kaslara aşırı yüklenilmemelidir. Ağır spor yapmak, kramplara
neden olabilir. Anî hareketler, ağır darbe ve vurmalar; burkulmalara,
çıkıklara ve kemik kırılmasına sebep olabilir. Ayrıca, yüksek topuklu ve dar
ayakkabı, dar elbiseler, hatalı duruş, eğri oturma, ağır yük taşıma ve fazla
kilo alma, destek ve hareket sistemine zarar verebileceği için bunlardan
kaçınılmalıdır. |
İsmail BÜYÜKBAY
Fen ve Teknoloji
Öğretmeni