|
DESTEK VE HAREKET SİSTEMİ Vücudunuzun dik durması ve hareket
etmesi, destek ve hareket sistemleri sayesinde mümkün olur. Bu sistemler, iskelet
ve kas sisteminden meydana gelir. İSKELET SİSTEMİ Vücuda şekil veren, iç
organları koruyan ve
desteklik sağlayan yapıya iskelet denir. İskeletin Görevleri: ·
Vücuda destek olur, dik
durmasını sağlar. · Kasların
yardımıyla vücudun hareket etmesini sağlar. · İç organları korur, kas ve iç organlara tutunma yüzeyi
sağlar. · Fosfat, magnezyum, potasyum ve en çok kalsiyum
minerallerini depo eder. · Alyuvar ve akyuvar
gibi kan hücrelerini üretir. İskeletinin Kısımları: İnsan iskeleti, 207
kadar kemikten meydana gelir. Baş, gövde ve üyeler (kol, bacak) olmak üzere
üç bölümde incelenir.
Baş İskeleti: Kafatası ve yüz
kemikleri, baş iskeletini oluşturur. Kafatası içinde beyin korunur. Baş
iskeletinde sadece alt çene kemiği oynar eklem yapar. Gövde İskeleti: Omurga ve göğüs
kafesinden oluşur. Omurga; “omur” adı verilen kemiklerin üst üste dizilmesinden
meydana gelir. Omur kemiklerinin ortasında yer alan deliklerin meydana
getirdiği kanal içinde omurilik siniri vardır. Omurga, sırt bölgesinde
boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanır. Göğüs Kafesi: Sırt omurları,
kaburga kemikleri ve göğüs kemiğinden oluşur. Akciğer ve kalbin korunduğu
bölümdür. Üyeler: Kollar ve
bacaklardır. Kollarda; pazı, ön kol, dirsek, bilek, tarak ve parmak kemikleri
vardır. Bacakta; uyluk, diz kapağı, baldır, kaval, bilek, tarak ve parmak
kemikleri bulunur. Kemik Çeşitleri Kemikler üç grupta
incelenir. Uzun, kısa ve yassı kemikler. Uzun Kemik: Kol ve bacaklarda
bulunan kemiklerdir. Yapısında kemik zarı, sıkı kemik dokusu, süngerimsi
kemik doku, kemik kanalı, sarı ilik bulunur. Süngerimsi dokuda ise kırmızı
kemik iliği bulunur. Boyları enlerinden uzun kemiklerdir. Pazı, ön kol,
dirsek, uyluk, kaval, baldır ve parmak kemikleri uzun kemiklerdir.
Kısa Kemik: Omurlar, el ve
ayak bilek kemikleri kısa kemiklerdir. Yassı Kemik: Yassı görünüşte
olan kemiklerdir. Kafatası, kalça, leğen, göğüs kemiği ve kaburgalar yassı
kemiklerdir. Eklemler İki ya da daha fazla
kemiğin birbirine bağlanmasıyla oluşan yapıya eklem denir. Eklemler,
kaslarla birlikte hareketi sağlar. Üç çeşit eklem vardır. Oynamaz Eklem: Kemiklerin birbirine
sıkıca bağlandığı hareketsiz eklemlerdir. Kafatası kemikleri arasında ve
kuyruk omurları arasında bulunan eklemler Yarı Oynar Eklem: Hareketi sınırlı
olan eklemlerdir (Omurlar arası eklem). Oynar Eklem: Vücudun hareketini
sağlayan eklemlerdir. Omuz eklemi, kalça eklemi, kol ve bacaklardaki eklemler). |
İsmail BÜYÜKBAY
Fen ve Teknoloji
Öğretmeni