KULAK VE BURUN ÖZET BİLGİ
|
Kulak, işitme ve denge
organıdır. Cisimlerin titreşmesi sonucu havada ses dalgaları oluşur.
Kulak, ses dalgalarını algılayan duyu organımızdır. Kulak; dış, orta ve iç
kulak olmak üzere üç bölümde incelenir. a. Dış Kulak Kulak kepçesi ve kulak
yolundan oluşur. Kulak kepçesi, kıkırdaktan yapılmış kıvrımlı ve esnek bir yapıdır. Çevreden gelen sesleri
toplar. Ses dalgaları kulak yoluyla orta kulağa iletilir. b. Orta Kulak Kulak zarı çekiç, örs,
üzengi kemiklerinden oluşur. Östaki borusu orta kulağa açılır. Kulak yoluyla
gelen ses dalgaları kulak zarını titreştirir. Çekiç, örs ve üzengi kemikleri
bu titreşimleri iç kulağa aktarır. Östaki borusu orta kulağı, yutağa
bağlar. Dış kulak ve orta kulak arasındaki basıncı dengeler. c. İç Kulak İç kulakta hem işitme
hem de vücudun dengesini sağlamakla ilgili yapılar bulunur. Oval pencere,
yarım daire kanalları ve salyangozdan oluşur. Orta kulaktan küçük kemiklerle
taşınan titreşimler iç kulakta oval pencereye aktarılır. Salyangozda, korti organı denilen yapıda işitme duyu hücreleri vardır.
Salyangoz içindeki sıvı tarafından iletilen ses uyarıları, duyu hücreleriyle
algılanarak işitme sinirleriyle beyne iletilir. Beyinde bu uyarılar
yorumlanarak işitme olayı tamamlanır. Yarım Daire Kanalları Salyangozun üst kısmında
bulunur. Birbirine dik yarım daire şeklinde üç kanaldan oluşur. Her iki
kulağımızda bulunur. İçinde sıvı vardır. Yarım daire kanalları beyincik ile
birlikte görev yaparak dengede durmamızı sağlar. İşitme olayı ile ilgisi
yoktur. Nasıl Koku Alırız? Burun, koku alma organımızdır. Burun
boşluğu iki delikle dışarı açılır. Iç taraftan
yutağa bağlanır. Burun boşluğunun üstünde burnun içini örten epitel doku üzerinde koku sinirlerinin yoğun olduğu sarı
bölge vardır. Bu yüzey mukus salgısı yapar. Buraya mukoza da
denir. Koku sinir uçları mukoza içinde gömülüdür. Koku taşıyan gazlar, burna
girdikten sonra uyarır. Sinirler uyarıları beyne iletir. Böylece koku
algılanır. Burundaki duyu hücreleri çabuk yorulur.
Sürekli aynı koku gelirse, zamanla hissedilen koku azalır ya da hiç koku
hissedilemez. Buna koku yorgunluğu denir. Bu durumda burun, ancak
farklı bir kokuyu algılayabilir. Nezle olan birinde
burundaki mukus tabakası kalınlaştığından koku alma duyusu zayıflar. Burun,
koku alma organı olduğu gibi solunum sisteminin de bir organıdır. Beynimizde
koku ile tat uyarıları aynı merkezde değerlendirildiği için, koku alma ile
tat birbiriyle yakından ilgilidir. Bu yüzden yiyeceklerin tadını ve kokusunu
birlikte algılarız. Nezle olunca besinlerin tadını da iyi alamayız. |