B. ÜREME SISTEMI

Canlıların neslini devam ettirmek üzere

kendine benzer fertler meydana getirmesine

üreme denir. Eşeyli ve eşeysiz olmak üzere iki

çeşit üreme vardır.

Insanlar eşeyli ürer. Eşeyli üreme üç basamakta

gerçekleşir.

1. Üreme hücresi oluşumu

2. Döllenme

3. Gelişme

1. İnsanda Üreme Yapıları

Erkek üreme organları, testis ve testiste üretilen spermlerin taşındığı kanallardan oluşur. İnşanda erkek üreme hücresine sperm denir. Spermler küçük, az sitoplazmalı ve kamçılıdır. Kamçı, sıvı ortamda spermin hareketini sağlar. Testislerde üretilen spermler kanalcıklar içinde ilerlerken hareket yeteneği kazanır.Testisler vücut yüzeyinden dışa doğru meydana gelen bir kese içerisinde yer alır. Bu kese, vücut ısısı spermlerin gelişmesine elverişli olmadığı için vücut dışında yer alır.

Dişi üreme organları yumurtalıklar, yumurta kanalı, döl yatağı ve vajinadan oluşmuştur. Dişi üreme hücresi yumurtalıklarda meydana gelir. Yumurtalıklar oval şekillidir. Karın boşluğunun alt kısmında yer alır. Yumurtalıklar, yumurta kanalı ile döl yatağına bağlanır. Döl yatağı düz kaslardan oluşmuş kalın çeperli bir yapıdır. Embriyo gelişimi burada olur. Döl yatağı, vajina denilen kaslı bir tüpe açılır. Yumurta hücreleri büyük, bol sitoplâzmalı ve hareketsizdir.

İnsanda ergenlik dönemiyle birlikte sperm oluşumu ve yumurta olgunlaşması başlar. Böylece canlı üreme kabiliyeti kazanır. Ergenlikteki hormonal faaliyetler, üreme yapılarının gelişmesini ve olgunlaşmasını sağlar.

Döllenme: Sperm ve yumurta hücresinin birleşmesine döllenme denir. Döllenecek dişi ve erkek hücrelerine gamet adı verilir. Döllenme sonucu oluşan hücreye zigot denir.

Gelişme: Döllenme ile başlayıp ergin bir canlı oluncaya kadar devam eden faaliyetlere gelişme denir. Gelişme; hücre bölünmesi, büyüme ve farklılaşma olaylarını kapsar.

2. Üreme Sisteminin Sağlığı

Üreme sisteminin sağlığının korunabilmesi için düzenli ve dengeli beslenilmelidir. Havasız ortamlardan kaçınılmalıdır. Alkol, sigara kullanımı üreme sistemini olumsuz etkileyen faktörlerdir. Dar, rahat olmayan elbiselerden kaçınılmalıdır.

Ayrıca, hamileler gebelik süresince doktor önerisi olmadan ilâç almamalı röntgen ışınlarından uzak durmalıdırlar. Ağır yük kaldırmamalı, ağır işlerde çalışmamalıdır. Hamile bayanların protein, vitamin, demir ve kalsiyum yönünden zengin besinler alması gerekir.